Keeping It Real: digitaal weerbare jongeren

Clickbait, hoaxes en fake news: het internet staat vol met informatie die verleidt – of zelfs misleidt. Om jongeren hier weerbaar tegen te maken, doet Free Press Unlimited met het project Keeping It Real onderzoek naar het digitale mediagedrag van dertienjarigen in Mexico, Zuid-Afrika en Zweden.

Op sociale media zoals Facebook, Twitter en Instagram vliegt de informatie je om de oren. De betrouwbaarheid van al die online informatie verschilt behoorlijk. Opzettelijk misleidend ‘nepnieuws’ is soms nauwelijks meer te onderscheiden van objectieve, onafhankelijke informatie.

Jongeren brengen dagelijks uren door op sociale media en de informatie die ze hier tegenkomen vormt hun wereldbeeld. Maar in hoeverre kunnen zij het onderscheid maken tussen betrouwbare informatie, gekleurde berichtgeving en nepnieuws?
Omdat kritische burgers cruciaal zijn voor elke democratie, startte Free Press Unlimited afgelopen jaar met steun van de Zweedse Postcode Loterij het project Keeping It Real om meer te weten te komen over het digitale mediagedrag van dertienjarigen op drie continenten. Op basis van dit onderzoek gaat Free Press Unlimited samen met experts en met jongeren ideeën uitwerken voor programma’s die jongeren leren hoe ze online mediawijzer kunnen worden.

Onderzoekskloof

In landen als Nederland bestaat al wel aandacht voor dit soort mediawijsheidsprojecten. Apps, games en lesprogramma’s leren jongeren over het verschil tussen betrouwbare informatie en informatie die, met politieke of commerciële doeleinden, een publiek probeert te beïnvloeden of te misleiden.

Maar buiten Europa en de Verenigde Staten zijn dit soort programma’s minder gebruikelijk – en is ook nauwelijks iets bekend over hoe tieners zich online gedragen. En dat terwijl juist daar het internetgebruik explosief groeit. Met Keeping It Real wil Free Press Unlimited een eerste stap zetten om die onderzoekskloof te dichten. Het onderzoek zal zich richten op Zuid-Afrika, Mexico en Zweden, om deze resultaten te kunnen vergelijken met een westers land.

‘Bijna al het onderzoek over mediawijsheid onder jongeren komt uit Europa en de VS’, zegt Free Press Unlimiteds Evaline Schot, die het project leidt. ‘We willen onderzoeken of jongeren in landen waar informatie minder makkelijk beschikbaar is, of waar het zelfs gevaarlijk kan zijn om bepaalde dingen te zeggen, de informatie op sociale media anders beoordelen.’

Hackathons

Afgelopen jaar ging Keeping It Real van start met een uitgebreid vooronderzoek. Schot: ‘We hebben heel veel experts gesproken en veel bestaand onderzoek gelezen. Onze verwachting is dat de houding van jongeren sterk kan verschillen, afhankelijk van hun situatie: wanneer stellen ze zich kritisch op of vertrouwen ze informatie juist? Dat zou betekenen dat je een mediawijsheidsproject uit Zweden niet zomaar kunt exporteren naar een land als Mexico, waar geweld veel meer voorkomt.’

Die hypothese wordt komend jaar getoetst in de drie landen. De kennis die we daarbij opdoen over digitaal mediagebruik zetten we in tijdens hackathons, waar experts met jongeren zelf nadenken over tools die hen helpen de kwaliteit van online informatie beter te beoordelen. ‘We willen jongeren helpen informatie te beoordelen als kritische burgers,’ zegt Schot.

Sinds: 2018
Donor: Zweedse Postcode Loterij
Bedrag: € 191.000


Doneer nu