Peace councils vergroten veiligheid Somalische journalisten

Journalisten in Somalië lopen het risico om onterecht gearresteerd of zelfs vermoord te worden vanwege hun werk. In drie regionale ’peace councils’ proberen media, maatschappelijke organisaties, justitie en politie samen te werken aan een veiliger werkomgeving voor journalisten.

Ibrahim Mohamed, projectmedewerker bij onze partner Media Association of Puntland (MAP) schetst een somber beeld van de situatie in zijn regio. ‘We hebben wel mediawetten, maar die bestaan alleen op papier. Een politicus die het niet eens is met een nieuwsbericht kan gemakkelijk de politie opbellen en een bevel tot arrestatie geven. De politie pakt de journalist dan op en gooit hem in de gevangenis, waar hij of zij weken blijft zitten zonder vorm van proces.’

Onwettige arrestatie is één risico dat journalisten in Somalië lopen. Maar daar blijft het niet bij: in de afgelopen tien jaar werden in dit land 45 journalisten gedood vanwege van hun werk. Bang voor vervolging hoeven hun moordenaars niet te zijn: Somalië staat al voor het vierde jaar op rij bovenaan de straffeloosheidsindex van het Committee to Protect Journalists (CPJ). Wat de situatie extra ingewikkeld maakt, is dat de onderbetaalde journalisten in Somalië vaak zelf corrupt zijn en zich laten betalen voor berichtgeving. Het resultaat: een diepgeworteld wederzijds wantrouwen tussen journalisten, politici en politie.

‘Niemand staat boven de wet’

Daarom organiseerde Free Press Unlimited het afgelopen jaar samen met drie journalistenverenigingen zogenaamde ‘peace councils’ in Somalië, Somaliland en Puntland, waarin alle betrokkenen met elkaar in gesprek gingen over een veiligere werkomgeving voor journalisten. Mohamed organiseerde de twee sessies in Puntland. Hier werd aan de hand van cases besproken met welke uitdagingen journalisten in Puntland te maken hebben en waarom een veilige werkomgeving zo belangrijk is. Mohamed blikt tevreden terug. ‘We hebben nu meer vrienden die vechten voor de vrijheid van meningsuiting, ook binnen de politie’, zegt hij.

In Puntland werden flinke resultaten geboekt. De deelnemers riepen een comité voor bescherming van journalisten in het leven, met vertegenwoordigers van media, politie en maatschappelijke organisaties zoals de Puntland Women Lawyers Association. Ook zetten ze twee hulplijnen op, een voor mannelijke en een voor vrouwelijke journalisten die in gevaar zijn. In november stelden media en politie zelfs een stappenplan op voor uitbreiding van hun samenwerking voor meer veiligheid van journalisten.

Ook buiten de sessies bleken de peace councils een succes. Mohamed zag de houding van de politie veranderen. In zes gevallen belde een politiecommissaris, die van een politicus opdracht had gekregen een journalist te arresteren, eerst met MAP. ‘Dit laat zien dat de politie begreep dat het arrestatiebevel illegaal was. Het lukte ons om de kwestie in een gesprek op te lossen’, zegt hij.

Deze successen zijn reden genoeg voor MAP om door te gaan met de vredesraden. ‘Waar politie en journalisten het over eens zijn, is dat niemand boven de wet staat’, zegt Mohamed. ‘De peace councils geven ons de kans om alle partijen bewust te maken van de die wet – en hoe je deze handhaaft. Het is belangrijk met elkaar in gesprek te blijven.’

Sinds: 2017
Donor: Ministerie van Buitenlandse Zaken
Bijdrage: € 82.000


Doneer nu